Menu

Grensoverschrijdend gedrag

Grensoverschrijdend gedrag

Met grensoverschrijdend gedrag bedoelen we omgangsvormen die door de persoon, die het ondergaat als gedwongen en/of ongewenst wordt ervaren. In het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende, sociaal onveilige of kwetsende situatie wordt gecreëerd. Helaas komt dit ook voor binnen de volleybalsport. Het gaat hierbij om elke vorm van gedrag of toenadering, in verbale, non-verbale, digitale of fysieke zin, die:

  • door de persoon, die het ondergaat als gedwongen en/of ongewenst wordt ervaren;
  • als doel of gevolg heeft de waardigheid van de persoon aan te tasten;
  • plaatsvindt onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het beoefenen van de sport waar de spelregels / reglementen niet in voorzien.

Wanneer we het hebben over grensoverschrijdend gedrag is de ervaring van de sporter leidend. Dit wil zeggen dat wij, wanneer een sporter zegt ongewenst gedrag te ervaren, dit uiterst serieus nemen. Globaal gezien onderscheiden we de volgende gedragingen als grensoverschrijdend gedrag:

  • Seksuele intimidatie;
  • Pesten;
  • Bedreigen;
  • Discriminatie;
  • Mishandeling;
  • Belediging.

    Seksuele intimidatie
    Onder seksuele intimidatie wordt verstaan: enige vorm van ongewenst verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie (duiding) dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd. Onder seksuele intimidatie, zijn mede begrepen de in de artikelen 239 t/m 250 (Titel XIV: Misdrijven tegen de zeden) van het Wetboek van Strafrecht strafbaar gestelde feiten. (bron: blauwdruk SI) .

Pesten

Pesten betreft alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel/herhalend karakter waarbij één of meer personen proberen een andere persoon fysiek, verbaal of psychologisch schade toe te brengen, waarbij de andere persoon zich niet kan verdedigen tegen dit gedrag. Relatief nieuwe manier van pesten is het digitaal pesten.

Bedreigen

Pesten, discriminatie en/of belediging wordt bedreigen wanneer de andere persoon er bang van wordt en het een gevoel van onveiligheid veroorzaakt. In tegenstelling tot pesten is bedreiging wél strafbaar. Aan bedreiging hoeft niet altijd stelselmatig pesten, discriminatie of belediging vooraf te gaan. (bron: NJI, kindertelefoon & meldknop.nl, arboportaal.nl)

Discriminatie

Discriminatie is het ongelijk behandelen en achterstellen van mensen op basis van kenmerken die er niet toe doen in een situatie. Er zijn 11 gronden van discriminatie: leeftijd, seksuele gerichtheid, godsdienst en levensovertuiging, etniciteit, geslacht (gender), nationaliteit, handicap of chronische ziekte, politieke overtuiging, burgerlijke staat, soort contract, arbeidsduur. (bron: www.discriminatie.nl, movisie)

Mishandeling

Mishandeling is het buiten de spel- en/of wedstrijdsituatie gebruiken van niet functioneel fysiek of psychisch geweld (zoals mishandeling, slaan van, trappen van, het geven van een kniestoot, het toedienen van een kopstoot, het geven van een elleboogstoot, etc.) dan wel het zeer ernstig bedreigen met concreet fysiek en psychisch gewelddadig handelen. (bron: KNVB, arboportaal).

Belediging

Belediging kan verbaal, via gezichtsuitdrukking of met gebaren plaatsvinden (bedoeld & onbedoeld). Het wordt ernstige belediging als het gaat om het opzettelijk aanranden van iemands eer of goede naam, op beledigende wijze, onafhankelijk van de juistheid van de betichting. Belediging van een ambtenaar in functie is strafbaar en ook als het slachtoffer een klacht indient. (bron: op basis van juridisch woordenboek, wiki)

Bijzondere aandachtspunten

Machtsverschillen
Vooral in verhoudingen met machtsverschillen kan seksuele intimidatie voorkomen. Bij Volamie zijn er machtsverschillen door bijvoorbeeld leeftijd (volwassene tegenover kind), positie (trainer tegenover sporter), verstandelijk vermogen (trainer tegenover sporter met een verstandelijke beperking) of getal (groep tegenover kind/individu). Daarom besteden wij extra aandacht aan het maken van afspraken over hoe mensen in dergelijke gevallen met elkaar omgaan. De vertrouwensrelatie tussen trainer/coach en sporters is de basis voor een goede sportprestatie, maar maakt de sporter ook kwetsbaar en afhankelijk. Natuurlijk geldt dit voor alle vertrouwensrelaties binnen Volamie.

Jonge sporters

Jonge sporters herkennen seksueel gedrag niet snel als misbruik en hebben veel minder mogelijkheden tot verweer dan volwassenen. Zij kennen ook vaak hun eigen grenzen niet goed of weten die niet aan de ander duidelijk te maken.

Ambitieuze en talentvolle sporters

Als een sporter ambitieus is en talenten heeft die binnen Volamie worden herkend, is de afhankelijkheid van een trainer of coach nog sterker dan gewoonlijk het geval is. Het stellen van eigen grenzen is dan nog lastiger omdat er meer op het spel staat en dus meer te verliezen valt.

Vrouwelijke sporters

Vrouwen zijn vaker dan mannen het slachtoffer van seksuele intimidatie, vooral als zij in de betreffende tak van sport veruit in de minderheid zijn.

Homoseksuele sporters

Een andere kwetsbare groep wordt gevormd door homoseksuele sporters en trainers. Tegen hen worden seksueel intimiderende opmerkingen of gedragingen vaak niet alleen als machtsmiddel, maar ook als discriminatiemiddel gebruikt.

Verstandelijk beperkte sporters

Sporters met een verstandelijke beperking lopen een groter risico om slachtoffer van seksueel misbruik te worden. Het machtsverschil tussen bijvoorbeeld een trainer en sporter met een verstandelijke beperking kan in sommige gevallen dermate grote zijn dat de drempel naar ongewenste intimiteiten een kleine stap is.